Waardig Levenseinde?

Geplaatst op - 2617 keer bekeken

Foto Waardig Levenseinde?

Wat klinkt het mooi: de Wet Waardig Levenseinde, waar D66 voor pleit. Hulp bij zelfdoding voor mensen die hun leven voltooid achten. Zodat iedereen kan sterven zoals hij zelf wil. Ik stem progressief, ben orgaandonor en voor de euthanasiewet (bij uitzichtloos en ondraaglijk lijden). Toch ben ik, door mijn eigen ervaringen met 20 jaar ziek zijn en mijn werk met zieke mensen, fel tegen dit plan! En wel om twee redenen.

Druk op ouderen

Om te beginnen leg je een enorme druk op ouderen (en, mocht deze wet in de toekomst voor iedereen gelden, zeker ook op chronisch zieken) om te kiezen voor zo’n ‘vrijwillig’ einde.

Zelfs als hun omgeving dit niet wil, zullen mensen zich gaan afvragen of ze niet beter dood kunnen zijn. Want ja, gezonder en actiever worden ze niet meer, terwijl ze wel geld kosten en zien hoe zwaar hun kinderen het hebben, met twee banen, eigen kinderen en dan ook nog hun bejaarde vader of moeder om voor te zorgen. Als de optie er is, ga je je toch sneller afvragen waarvoor je nog leeft.

Leven is niet alleen maar leuk

Mijn tweede argument tegen deze wet is zeker zo belangrijk: Het leven is niet alleen maar leuk. We zijn zo rijk en gezond dat het kan lijken alsof het leven zo hoort te zijn; leuk. Vol mogelijkheden, doelen die bereikt worden en controle over je bestaan. Als het even niet goed gaat, dan fiks je het. Als je oud of gebrekig bent, kan dat niet. Je kunt niet wat je wilt, bent afhankelijk, kost geld. Dan lijkt het leven wellicht voltooid. Maar is niet kunnen, ellende ervaren en hulp nodig hebben, niet ook onderdeel van ons bestaan?

Ik ben lang heel ziek geweest. En natuurlijk was dat niet makkelijk of plezierig. Niet kunnen wat iedereen om mijn heen moeiteloos deed; niet studeren, niet werken, en vaak niet voor mezelf zorgen. Maar het heeft me veel gegeven. Een andere levenshouding, overgave, genieten van ‘zijn’, verbinding, dankbaarheid en iets waar geen woord voor is: Een niveau van leven waarbij het niet gaat om leuk, om werk, doelen, feestjes of reizen. Maar om te zijn met wat er is.

Ziekzijn is niet makkelijk en oud zijn waarschijnlijk ook niet. Maar deze kant van het leven moet er toch ook mogen zijn? Gewoon omdat het bij leven hoort? En ons bovendien individueel en als maatschappij veel kan brengen: Empathie, verbinding, vertraging, verdieping. Ik denk dat het voor iedereen goed kan zijn om te zien en mee te maken wat ouderdom is en met mensen doet.

Er mogen zijn

Laten we daarom een maatschappij creëren waarin ouderen, en andere hulpbehoevenden, er mogen zijn. Mensen geen uitweg bieden uit eenzaamheid, verdriet, rouw, ouderdom en incontinentie door ze te helpen bij zelfdoding. Maar erkennen dat ziekte en ouderdom bij het leven horen.

En zullen we dan meteen ook het begrip waardigheid wat oprekken? Ja, je was misschien ooit de meest respectabele notabele van het dorp, de directeur met veel aanzien of de boerin die 15 kinderen grootbracht, meehielp in het bedrijf en ook nog vrijwilligerswerk deed. Nu is dat lichaam anders, heeft het hulp nodig, kan je niet meer naar de wc of ingewikkelde gesprekken voeren. Is dat niet meer waardig?

Waardevolle levenslessen

Ik geloof dat je volop leeft door deze andere kant van het leven ook aan te gaan. Tegelijkertijd geef je waardevolle levenslessen door aan je omgeving. Doelen, successen, ideeën over hoe het hoort te gaan, vallen weg. Maskers vallen af. Bestaan op zijn diepste niveau. Gruwelijk, pijnlijk, verdrietig, vies en zwaar, maar ook echt, oprecht, verbonden, mooi en intens.

Plek voor iedereen

Laten we geen opgeleukt landje creëren, met enkel blije, nuttige en doelgerichte mensen. Maar laten we een land zijn waarin plek is voor iedereen, we elkaar helpen, imago’s loslaten en het leven aangaan zoals het is. In plaats van verschraling komt er zo verdieping, in ons zelf, in het contact tussen mensen en in de maatschappij. Hoe lastig, vies en verschrikkelijk dat soms ook is, dan leven we pas echt waardig.




Er zijn 18 reacties geplaatst


  • José van Grunsven |

    U geeft een oordeel vanuit uw eigen positie en leeftijd. U bent wellicht nog goed van geest en veerkrachtig genoeg om lastige situaties te tackelen en er een draai aan te geven. Het doet mij pijn dat u zo veroordelend schrijft over de doelgroep voor wie deze wet voor Waardig Levenseinde bedoeld is en het verschil kan maken. Ik respecteer uw mening als u een vrijwillig levenseinde niet voor u van toepassing vindt maar (ver)oordeel niet en respecteer dat er grote behoefte aan is dat deze wet aangenomen wordt.

  • Inge Dekker |

    Vervolg...

    Daarnaast vind ik dat er in onze maatschappij te weinig ruimte is voor ziekte, ouderdom en gebreken. Terwijl dat belangrijke onderdelen van het leven zijn. Voor ons als maatschappij. Om te zien en ervaren dat leven meer inhoudt dan leuk, snel en succesvol zijn. En dat die andere kant ook oké is.

    Ik begrijp dat dit onderwerp onwijs gevoelig ligt en dat veel mensen (ook in mijn eigen omgeving) het niet met mij eens zijn. Daarom vind ik het juist belangrijk om hierover van gedachten te wisselen, alle verschillende verhalen, ideeën en standpunten te horen. Dus nogmaals dank voor jullie reacties. Ik denk er over na...

    Hartelijke groet,
    Inge

  • Inge Dekker |

    Beste mensen,

    Hartelijk dank voor jullie reacties!

    Ik lees ze, en laat ze bezinken. Misschien kom ik hier later nog uitvoeriger op terug.

    Wel wil ik nu even zeggen dat ik zeker niet wil pretenderen de waarheid in pacht te hebben of dat ik vind dat ik voor iedereen mag beslissen. In tegendeel. Ik ben een groot voorstander van persoonlijke vrijheid. Toch heb ik deze column geschreven omdat dit onderwerp mij aan het hart gaat en ik deze argumenten niet (voldoende) hoor in de media.

    Ik weet dat er mensen zijn voor wie de huidige euthanasiewet niet voldoende is. Voor wie de Wet Waardig Levenseinde een uitkomst zou bieden.
    Toch ben ik bang dat er ook een groep mensen is, een groep die nu niet wordt gezien in dit kader, op wie deze wet een ongewenst effect zou kunnen hebben. Ik vind het belangrijk om dat uit te spreken.

    ...wordt vervolgd in volgende reactie...

  • Joyce Carels |

    Dank je wel hiervoor. Ik ben het helemaal met je eens, en ik denk dat je precies de pijnpunten opnoemt. Er kleven veel gevaren aan het aannemen van zo'n wet. Er is een onderzoek geweest in België en dat schept geen rooskleurig beeld. Zie hier een korte video (2 min.):
    https://youtu.be/pLem0m6XuSg

    Het onderzoek brengt drie mythes over euthanasie aan het licht:
    1. dat euthanasie compassie zou zijn
    2. dat het een autonome beslissing tussen de patiënt en de dokter zou zijn
    3. dat de regering zou kunnen waarborgen dat de kwetsbaren in onze samenleving beschermd zijn tegen ongewilde euthanasie

  • Wilma |

    Beste Inge. Prachtig hoe je zingeving kunt verwoorden. Wij verliezen dit maar al te makkelijk uit het oog. Ik heb gelukkig met veel mensen een stukje mogen meelopen die juist in de laatste periode van hun leven de diepte van het leven ontdekte, en waardig konden sterven.

  • Irene Hoogeveen |

    Ik ben het helemaal eens met de schrijfster.
    Zelf werkzaam geweest in de zorg en behoor zelf tot de groep chronisch zieken. Het leven is zeker niet minder waardevol als je ziek of ouder bent. Mijn ervaring is juist dat je veel meer genieten kunt van de kleine dingen en daar waar het in het leven echt om gaat. Je word je veel bewuster van alles. En ja, ik denk dat er zéker druk vanuit de omgeving gevoeld kan worden om hulp te vragen bij zelfdoding. Als ik soms denk aan reacties die mensen hebben geven als je ergens hulp bij nodig hebt dan kan ik me voorstellen dat niet iedereen dan even krachtig is om zich waardevol en "niet tot last" te voelen.

  • johan Geerlnk |

    Inge
    je bent dus vóór de verplichting die de huidige wet ons oplegt, om eerst ondragelijk en uitzichtloos te lijden voor we om de dood mogen vragen. Waarom, maak je me niet duidelijk. Ik denk dat het komt doordat in de 4e eeuw een kerkvader heeft bepaald dat zelfdoding zondig is.
    je zult je misschien niet kunnen voorstellen dat vooral oude mensen levensmoe kunnen worden zonder depressief te zijn; dat is gewoon natuurlijk. en de medicus heeft tegenwoordig de middelen om onnodig lijden te voorkomen en te zorgen voor een "waardig levenseinde". (ik zit zelf in mijn laatste fase; ben 81)

  • Hans van Vliet |

    Beste Inge.Je standpunt begrijp ik. Ben het er wellicht mee eens. Het is echter niet compleet. Je stelling "Hoe lastig, vies en verschrikkelijk dat soms ook is, dan leven we pas echt waardig." is geheel fysiek gericht. De mens is nog steeds menswaardig.
    Gaat daarmee totaal voorbij aan die andere situatie: Alzheimer, dementie.Bij volle bewustzijn persoonlijk de grens aangeven. Waar eindigt het menswaardig bestaan. De beslissing om dan een einde te maken aan het fysieke bestaan. Dat is het recht van elk van ons om aan te geven. En daarmee een opdracht die uitgevoerd dient te worden.

  • Christine Peter-konings |

    Beste Inge,

    Je hebt je bezwaren mooi verwoord. Een beschaafde samenleving behoort geen wetten te ontwikkelen die een einde aan het leven maken.De overheid hoort wetten te maken waarbinnen al haar burgers veilig en gezond en waardig kunnen leven.

    Er is een goede en al opgerekte euthanasiewet en dit is voldoende wat een overheid kan regelen voor burgers die hun leven willen beëindigen.

    Christine Peter

  • John Klein Hofmeijer |

    Ik kan me vinden in de reactie van Arnolda en zet het nog wat steviger aan. We praten over de onschendbaarheid van de integriteit van het eigen lichaam bij medisch handelen. Een mens kan zeggen ik wil niet meer behandeld worden. Zou dat ook niet moeten gelden voor mensen die het leven echt niet meer zien zitten en hierin persisteren. Dus niet onder dwang van de omgeving. Ik denk dat het dan zelfs wreed kan uitwerken als een ander voor die persoon bepaalt of voor mij dat ik er zelf geen einde aan mag maken op een humane wijze. Zo voorkomen we dat mensen voor de trein springen e.d. uit pure wanhoop. Tevens blijkt dat het in bezit hebben van middelen juist een geruststellende werking heeft en dat mensen nog jaren leven.

  • J.S. Koolschijn |

    Zullen we misschien alsjeblieft zelf mogen blijven bepalen wat we onder (mens-!)waardig leven verstaan? Dat heeft helemaal niets te maken met nuttig voor de maatschappij of voor wat of wie ook, zelfs niet voor onze eigen familie. Menswaardig leven is voor ieder persoonlijk een verschillend begrip. Dat moet altijd zo blijven. Niemand, maar dan ook helemaal niemand heeft iets te maken met de vraag of ik wil doorgaan of er tussenuit wil, om welke reden dan ook.

  • Loes Brugman |

    Mijn ervaring is, dat hoe ziek iemand ook is de wens om er nog bij te blijven ontzettend sterk is. Men kiest niet in een vlaag van eenzaamheid voor het levenseinde, daar gaat een lange periode van afweging aan vooraf.

  • oeachsi van Hagen |

    Dank je Inge ,zelf ook 14 jaar ziek en heb de kanker overwonnen ,ik zou nog 1 a 2 jaar leven ,en ik ben dankbaar dat ik hier nog even mag blijven !
    Wij als klooster hebben sinds kort een ,,respijt huis ,,
    De eerste patient is hier gekomen ,terminaal ziek ,en zo mooi ! ze geniet volop en komt op adem .

  • Anoniem |

    Weer zo iemand met een heilige missie, die zichzelf blijkbaar zo doorleefd en spiritueel in het leven vindt staan en vindt dat ze het recht heeft om voor een ander te bepalen wat moet of hoort. Gefet uw ziekte u het recht om ook voor een ander te oordelen? Wat u met uw leven doet of wilt, moet u weten. Mijn leven behoort MIJ toe. Behoorde. Dat wil zeggen: voordat ik kapot getreiterd werd. Onder andere door hulpverleners die hun eigen falen moesten verbergen door mij als ongeloofwaardig neer te sabelen. Als mensenlevens zo waardevol zijn, zullen we elkaar ook zo moeten behandelen. In plaats van alleen maar te denken aan geld en andere belangen. De realiteit is echter anders. Ik wil geen druk ervaren op sterven, noch op het leven. Van u niet en van niemand!

  • Cor |

    Elke reactie is een goede. Maar we spreken over anderen en als betrokkene een wil uitspreekt en het overwogen feit ligt vast, mogen we het niet onmogelijk maken.
    Zo'n situatie moeten we goed kunnen begeleiden, zonder straf.

  • BigBear |

    Beste Inge, misschien is het je niet opgevallen maar het is inmiddels 2017. De huidige, en aanstormende, generatie ouderen zijn assertiever en bewuster dan hun voorgangers. Die laten zich niet langer onder druk zetten. Doen ze dat tóch, dan hebben ze daar een eigen verantwoordelijkheid in. De maatschappij verhardt, en om te overleven (!) verharden wij mee. Iedereen mág er wat mij betreft zijn, maar het moet geen verplichting worden.

  • Ria de Blom |

    Gelukkig bepalen we dat zelf

  • Arnolda |

    Beste Inge, alle respect voor uw visie, dit wil echter niet zeggen dat we allemaal zo in het leven staan. U kiest voor leven, een ander houdt niet (meer) van het leven en kiest voor de dood. Een ander mag dit nooit voor jou bepalen. NOOIT!


Laat een reactie achter


Uw naam wordt vermeld op de website bij uw reactie. Uw e-mailadres wordt niet op de website getoond en is enkel bekend bij de redactie. ZorgkaartNederland respecteert uw privacy.
Met het inzenden van een reactie geeft u aan akkoord te gaan met de gedragcodes.

Velden met een * zijn verplicht

Partners van ZorgkaartNederland