Lange wachttijden poliklinieken: Wat kunt u doen?

Geplaatst op 4 december 2014 door - 23016 keer bekeken

U kent het waarschijnlijk wel, u bent bij de huisarts geweest en wordt doorverwezen naar de medisch specialist. U belt om een afspraak in het ziekenhuis te maken, maar kunt pas 3 maanden later terecht. U hebt aanzienlijke klachten, u bent bezorgd en dan is 3 maanden lang, te lang. “Dat is vervelend”, denkt u. ”Wat nu?”.

Elke dag maken 50.000  mensen in Nederland een afspraak op een polikliniek. Ze moeten gemiddeld 4 weken wachten voor ze aan de beurt zijn.

Veel variatie

De wachttijd is niet overal even lang. Bij de ene polikliniek of specialist ben je sneller aan de beurt dan bij de andere. Voor een afspraak met de allergoloog moest de patiënt in maart van 2014 in het ene ziekenhuis 2 weken wachten en in het andere 22 weken. Bij de chirurg kun je altijd binnen 3 weken terecht. Bij  de reumatoloog, de oogarts en de pijnspecialist is 3 maanden wachten heel gewoon. De ziekenhuizen vinden dat een patiënt  altijd binnen 4 weken moet worden geholpen. Dat hebben ze in 2000 afgesproken. Sinds 2008 moeten de ziekenhuizen de wachttijd voor de poli op hun website zetten. Uit onderzoek van de NOS en RTL-nieuws blijkt dat veel poliklinieken er niet in slagen om een patiënt binnen 4 weken te helpen. Lange wachttijden zijn er vooral bij specialisten die ouderen behandelen. 

Negatieve gevolgen

Iedere Nederlander kent de wachtlijsten in de zorg. Het lijkt wel alsof mensen denken dat dit zo hoort. Dat is niet zo. Wachten op de dokter is niet alleen vervelend. Het kan ook slecht zijn voor de gezondheid. Dat blijkt uit onderzoek bij patiënten met een tumor in de mond of keel. Bij 8 van elke 13 patiënten die wachten op bestraling groeit de tumor met meer dan de helft. Soms kan de tumor dan niet meer worden behandeld.

Bovendien kost wachten ook geld. Want mensen zijn ziek en kunnen niet werken. 

Hoe ontstaan wachttijden?

Wachttijden ontstaan als er meer patiënten zijn dan specialisten kunnen behandelen. Vergelijk het met een bad. Het bad loopt over als er meer water in stroomt, dan de afvoer aan kan.  Zo ook op de polikliniek. Daar ontstaat een wachttijd als er meer patiënten komen dan de specialist kan behandelen. 

Wat kun je doen?

Er is al vaak geprobeerd om de wachtlijsten weg te werken. Meestal kwamen er meer dokters of apparatuur. Dat hielp een tijdje en dan kwamen de wachtlijsten toch weer terug. De zorg werd zo ook steeds duurder. 

Meer, meer, meer werkt dus niet.  Wat werkt dan wel? Ziekenhuizen kunnen heel veel zelf doen. Door slim om te gaan met de beschikbare ruimtes, mensen en middelen. En door niets te verspillen. dr. Rouppe van der Voort deed onderzoek bij 18 poliklinieken in 16 ziekenhuizen. Het onderzoek heet "Werken zonder Wachtlijst (WZW)”. Per polikliniek werd onder leiding van een medisch specialist een team samengesteld en werden maatregelen genomen om de wachttijd te verkorten. Die werden getest, net zo lang tot de wachttijd kort genoeg was. De maatregelen waren per polikliniek verschillend, want geen enkele polikliniek is hetzelfde.  

De blauwe lijn in de figuur is de wachttijd voor een afspraak uitgezet  in de tijd. Bij de start van de eerste maatregel, genoemd ‘Emmenthalen’, was de wachttijd tussen de 6 en 8 weken. Elke maatregel afzonderlijk zorgde voor een vermindering van de wachttijd. Hieronder volgen de verschillende maatregelen:

  • Bij 'Emmenthalen' worden de gaten in het spreekuur gevuld.  
  • Bij de 'Heilige horizon' gaat het spreekuur altijd door. Het wordt dus niet afgezegd.  
  • Bij Patiënt gestuurde zorg bepaalt de patiënt of hij een afspraak nodig heeft en wanneer. Zo neemt het aantal controles af.

Bij de 'open agenda’s staat het spreekuur open voor alle soorten afspraken

Gevolgen

Dit was het gevolg. De wachttijd op de poli’s van de ziekenhuizen daalde van gemiddeld 47 dagen naar 21 dagen. In 14 van de 18 poliklinieken werd de wachttijd met meer dan 30% verkort. Ook na 3 jaar hield de kortere toegangstijd stand. In 10 van de 14 poliklinieken was de toegangstijd nog steeds korter, namelijk 18 dagen.

Wat kan ik zelf doen?

Heb ik als patiënt ook invloed op mijn wachttijd? Kan ik iets doen? Dat kunt u. 

  • Let op de wachttijd als u een ziekenhuis uitzoekt. Het ziekenhuis moet de wachttijd vermelden op de website. U vindt een overzicht van de wachttijden per polikliniek van de meeste ziekenhuizen op de website: Zorgatlas
  • Vraag naar een opengevallen plek als u een (vervolg)afspraak maakt.
  • Maar afspraken zoveel mogeljjk op één dag.
  • Soms is een vervolgafspraak niet nodig. Maak die dan ook niet. Is de wachttijd erg lang? Vraag uw zorgverzekeraar om wachtlijstbemiddeling. Vaak bent u dan eerder aan de beurt.
  • Kijk ook over de grens.  België heeft veel minder wachttijden.

Referenties:

Cijfers over wachtlijsten:

Zorgatlas

Lekenpraatje Marc Rouppe:

http://leandenkenindezorg.blogspot.nl/

Alternatieven in buitenland:

Grenzeloos informeren (Medisch Contact)

Kwalijke gevolgen voor wachtenden:

Tumorgroei in de wachttijd voor radiotherapie bij patiënten met een orofarynxcarcinoom

Welke specialismen wachtlijst:

Wachtlijsten vooral voor ouderen

Bekijk de wachtlijst van de polikliniek van jouw ziekenhuis

Treeknorm:

Treeknorm (pdf)

Principes WZW

Draaiboek Werken zonder wachtlijst (pdf)

Dit artikel is geschreven door IQ Healthcare in opdracht van ZorgkaartNederland.




Er zijn 5 reacties geplaatst


  • Marcel | 8 oktober 2018

    Ben van mijn werk naar huis gestuurd omdat ik mijn schoenen niet meer aan kon trekken vanwege rugpijn.
    Heb van de huisarts morfine tabletten gekregen en een doorverwijzing naar de neuroloog.
    Na 8 weken wachten eindelijk aan de beurt bij de neuroloog, deze vond dat ik geen neurologische klachten heb en heeft mij weer doorverwezen naar de revalidatie arts.
    En ja je raad het al
    Weer 8 weken wachten
    Je betaald je scheel aan de zorg maar je word alleen niet geholpen
    En ondertussen verga ik van de pijn

  • Kiki | 24 juli 2018

    L.S., met forse galblaasklachten kon ik binnen 10 dagen terecht op de poli, dat voelde heel positief. De koude douche kwam toen mij verteld werd door het opnameburo dat de wachttijd voor de OK 2,5 maand zou zijn. Een prachtig ziekenhuis hoor het Meander Medisch Centrum Amersfoort maar daar blijft het dan ook bij!

  • Najib | 7 december 2017

    Waar ik recentelijk achterkwam is dat men in Ggz instellingen de intake gesprekken gebruiken als tool om de wachtlijst te verdoezelen.

    Zo zijn er bijv bij arkin/Jellinek minimaal 9 gesprekken nodig en dus 3 maanden nodig voor een behandeling.
    Deze gesprekken vinden overigens plaats met verschillende personen.

  • Allard van Es | 30 maart 2017

    De gegevens over wachtlijsten, zijn van vier jaar geleden ...

    Reactie ZorgkaartNederland:

    Op onze website publiceren wij sinds 2016 actuele wachttijden voor poliklinieken. Deze werken wij maandelijks bij. U kunt de wachttijden vinden door op ZorgkaartNederland naar de pagina van uw ziekenhuis te gaan en dan naar het tabblad 'wachttijden' te gaan.

  • Marleen | 17 april 2015

    Bedankt voor deze nuttige informatie! Ik vind het echt heel ernstig dat mensen zo lang moeten wachten voor zorg. Ik zit nu zelf ook in dit schuitje en ik weet gewoon niet meer wat ik aanmoet met mezelf. Patienten hebben zo het gevoel alsof niemand ze wil helpen en dat ze het maar zelf moeten uitzoeken.
    En het ergste is vaak nog dat de eerste afspraak alleen maar een gesprek is. Dan kun je nog wachten op een onderzoek en daarna op de uitslag. Een diagnose stellen kost vaak erg veel kostbare weken en zeker als het gaat om levens vind ik dit heel kwalijk.


Laat een reactie achter


Velden met een * zijn verplicht

Partners van ZorgkaartNederland