Delier

Synoniemen: acute verwardheid, delieren, delirium, delirium tremens

Hieronder leest u in het kort wat de aandoening inhoudt. Wij geven u tips om een behandelaar en behandeling te kiezen die het beste bij u passen. Daarnaast vindt u informatie waar u als patiënt iets aan kunt hebben. Deze informatie is vaak gemaakt in samenwerking met Patiëntenfederatie Nederland en patiëntenorganisaties.

De behandeling van de aandoening Delier is gewaardeerd met een 8.0 op basis van 152 waarderingen.

Wat zijn de oorzaken van een delier?

Geplaatst op 15 januari 2015 door - 92686 keer bekeken

Een delier komt vooral voor bij kwetsbare (zieke) ouderen die in het ziekenhuis liggen. Voor de opname kan de oudere nog helder van geest zijn, maar tijdens het verblijf in het ziekenhuis kan dit plotseling veranderen. Een lichamelijke aandoening of een verandering in het ziektebeeld kan een delier uitlokken. Enkele bekende uitlokkers zijn:

  • Een infectie, bijvoorbeeld een blaas- of keelontsteking. 
  • Pijn.
  • Een schildklieraandoening, bijvoorbeeld een te snel of langzaam werkende schildklier
  • Uitdroging. 
  • Verstopping.
  • Ondervoeding.
  • Slaapgebrek.
  • Hersenbeschadiging, zoals een beroerte.
  • Suikerziekte die niet goed onder controle is.
  • Niet goed kunnen leegplassen van de blaas.
  • Een ongeval, bijvoorbeeld een gebroken heup.

Ook een operatie kan bij een ouder iemand voor ernstige verwardheid zorgen. De narcose lijkt hierbij een belangrijke rol te spelen. Verder heeft een oudere meer kans op een delier bij:  

  • Dementie.
  • Het gebruik van bepaalde medicijnen, zoals:
    • Morfine.
    • Plaspillen.
    • Antidepressiva.
    • Medicijnen tegen hartritmestoornissen.
    • Anti-allergie of –misselijkheidsmiddelen.
    • Medicijnen met een bijnierschorshormoon, zoals Prednison.
    • Middelen tegen de ziekte van Parkinson.
  • Een ongeneeslijke, ernstige ziekte. Als het levenseinde nabij is, neemt de kans op een delier toe. Dit heeft waarschijnlijk onder meer te maken met het gebruik van morfine. De arts verhoogt vaak de dosis om pijn en benauwdheid te bestrijden.
  • Een eerder delier. De kans op een nieuw delier is dan groot. 

Ook jongere mensen kunnen een delier krijgen. Vaak is het plotseling stoppen met alcohol of kalmeringsmiddelen dan de oorzaak.

Wat zijn de symptomen van een delier?

Mensen met een delier hebben zelf meestal niet door dat ze verward zijn. Maar de omgeving des te meer. U kunt een delier herkennen aan de volgende symptomen. Hij of zij:

  • Is compleet in de war, waardoor een normaal gesprek voeren niet mogelijk is.
  • Hij of zij reageert niet op wat u zegt en begint over iets anders.
  • Heeft moeite met spreken. U kunt hem of haar niet duidelijk verstaan.
  • Is vergeetachtig. Hij of zij vergeet vrijwel meteen wat u verteld heeft. Als u iets duidelijk wilt maken, moet u het keer op keer vertellen. En dan nog blijft het vaak niet hangen.
  • Heeft geen besef van tijd of plaats. Hij of ze weet niet welke dag het is of waar hij is.
  • Ziet, ruikt of hoort dingen die er niet zien. Hij of zij ziet bijvoorbeeld armen uit de muur komen.
  • Heeft een verlaagd bewustzijn. Hij of zij slaapt niet, maar lijkt ook niet helemaal wakker. Het is alsof hij of zij in een droom zit. En die droom kan ook nachtmerrieachtig zijn, waardoor hij of zij angstig is.
  • Gedraagt zich anders dan normaal. Hij of zij kan bijvoorbeeld agressief reageren, terwijl hij of zij normaal heel rustig is.

Deze symptomen leiden ertoe dat mensen met een delier vaak onrustig worden. Het omgekeerde kan ook het geval zijn: hij of zij keert in zichzelf en is stil. De ernst van de symptomen verschilt per persoon én ook over de dag. ’s Avonds en ’s nachts zijn de delierverschijnselen meestal het hevigst. Overdag is de verwardheid soms helemaal weg.

Diagnose moeilijk te stellen

Omdat de verschijnselen van een delier vaak lijken op de klachten bij een depressie of dementie, is het niet altijd gemakkelijk om de diagnose te stellen. In 50 procent van de gevallen merken artsen een delier niet (op tijd) op. Dit heeft onder andere te maken met de middelen waarmee zij een diagnose stellen. Nu werken artsen vaak nog met vragenlijsten. Het probleem hierbij is dat niet elke patiënt antwoord kan geven op de vragen die hij krijgt. Een effectief alternatief zou een elektro-encefalogram (EEG) zijn.

Bronnen: Thuisarts, Hulpgids.nl, Mind




Er zijn 7 reacties geplaatst


  • Ton | 15 april 2019

    Mijn vrouw die Alzheimer heeft werd wakker uit haar middagslaap en wist niet meer,waar ze was. Totaal in de war. Heeft zeker een uur of 3 geduurd voordat zij wist dat ze in haar eigen huis was. Vermoedelijke oorzaak een niet herkenbare blaasontsteking. Dacht zelf eerst dat het door haar Alzheimer kwam. Via de thuiszorg bleek dat dit bij oudere mensen wel vaker voorkwam. Mijn vrouw is 78 jaar.

  • wim | 2 april 2019

    Graag zou ik willen weten of het slecht kunnen slapen een gevolg kan zijn dat voor een operatie een ruggenprik mislukte en daarna een narcose heb gekregen. Het is al bijna 2 jaar geleden en nog steeds slaap ik heel slecht, Volgens de anesthesioloog kan dit geen enkele invloed hebben op het slecht kunnen slapen.
    Dank voor de e.v.t. reactie.
    Groet, Wim

  • Jan | 28 januari 2019

    Dus mensen met schizfrenie of andere psychoses hebben dus een delier? Dat wilt zeggen dat het geestijke afhankelijk is van het lichaam? Kom mij onmiddelijk genezen ! (Ging het maar zo makkelijk)

  • Maaarten | 28 januari 2019

    Oorzaken, symptomen en diagnose. Het zijn stevige onderwerpen maar wat zijn de behandelingen om dit aan te pakken. Zijn er gevallen waar het niet meer weg gaat.

  • Saskia | 8 januari 2019

    Ik wil hier meer over weten. Net een hele goede vriend dit is overkomen. Ik ben zelf 72 jaar dus dit houd mij bezig. Vriendelijke groet, Saskia.

  • E.A. D | 12 november 2018

    Ik heb vanaf 2 jan.'18 , 3 weken op de intensive care gelegen met een delier. ( Ik had een zware buikoperatie. ) Daarna was het praktisch over. Ik heb van alles meegemaakt. Ben over de wereld gevlogen op een soort matje. Toen alles achter de rug was en ik in april naar mijn specialist moest. Zei ik:" ik heb me geen moment verveeld !" Ik was alleen boos op het laatst omdat ik vast zat. Ik heb ongeveer 25 " dromen" gehad, die ik me bijna allemaal nog kan herinneren. Mijn dromen vergeet ik. Ik ben nooit bang geweest en bij een opdracht die ik uit moest voeren en die " mis" ging heb ik zelfs heel erg gelachen. Hoe kan het dat mijn delier veel minder erg was, dan ik altijd lees van anderen ?! ( ik ben bijna 84 jaar )

  • Ingrid | 5 november 2015

    Mijn moeder stierf in 2009 door med. geblunder in een z’huis in Cap. a/d IJssel. Ze lag dagen met een losgeraakte darmnaad na een operatie. We zagen haar zienderogen achteruit gaan, maar ze bleven volhouden dat ze door haar leeftijd meer tijd nodig had om te herstellen. Na 2 spoedoperaties kwam ze op de IC terecht en het was verschrikkelijk haar lijdensweg aan te zien en hoe vreselijk angstig en verward ze was. Volgens de verpleegkundigen had ze een delier. Ze zag vleermuizen aan de ramen hangen en zigeuners en kinderen. Toen we op een keer weg moesten omdat het bezoekuur was afgelopen zei ze 'en ik dan, nu sta ik hier in de regen en hoe vind ik dan mijn huis?' Ons hart brak en we trachtten haar duidelijk te maken dat ze veilig in een bed lag en dat we haar nooit in de steek zouden laten en gauw weer kwamen. Ik nam foto's van ons mee voor op haar nachtkastje, zodat ze iets vertrouwds kon zien. Na een zware lijdensweg van 3 wkn stierf ze tot ons grote verdriet in onze armen!


Laat een reactie achter


Velden met een * zijn verplicht

Partners van ZorgkaartNederland